پيشگفتار مصحح در مطالعات و تحقيقات تاريخى ، كتابهاى منشأ و متون اصلى اهميت خاصى دارد . توجه به اين گونه نوشته‌ها ، گاه بسيارى از زواياى مبهم مقاطع تاريخى را روشن مىكند و نكات تازه‌اى را در دسترس پژوهشگران قرار مىدهد . نسخه خطى مربوط به تاريخ صفويه به نام « فوايد الصفويه » تأليف ابو الحسن بن ابراهيم قزوينى ، در زمره اين متون است . نكته جالبى كه اين نوشته را ممتاز مىكند ، پرداختن به تاريخ و رويدادهاى خاندان صفوى ، پس از سقوط سلسله صفوى در سال 1135 هجرى قمرى / 1722 ميلادى توسط افاغنه است . خاندان صفوى هم زمان با حكومتهاى بعدى در ايران يعنى افاغنه ، افشار ، زند و قاجار ، برخى به طور رسمى بر بخشى از ايران ، و بعضى به طور صورى حكومت كردند : شاه طهماسب دوم ( در دورهء افاغنه ) ، شاه عباس سوم ( در عصر افشار ) ، شاه - اسماعيل سوم ( در عصر زند ) و سرانجام ابو الفتح سلطان محمد ميرزا با عنوان سلطان محمد ثانى ( در اوايل قاجار ) و تنى چند مانند ميرزا سيد محمد ( سليمان ميرزا ) با لقب سليمان دوم در مشهد ، و سيد احمد در كرمان مدتى به حكومت نشستند . ابو الحسن قزوينى ، كتاب « فوايد الصفويه » را به نام همين ابو الفتح سلطان محمد ميرزا در هند به تحرير درآورد و در سال 1211 هجرى قمرى تقديم وى كرد . در بررسى و مطالعه كتاب « فوايد الصفويه » موارد مهمى به چشم مىخورد كه به شرح ذيل برشمرده مىشود : 1 . نكته مهم ، « منابعى » است كه ابو الحسن قزوينى براى اثر خود « فوايد - الصفويه » انتخاب كرده و مورد استفاده قرار داده است . مؤلف همواره در بازگو كردن مسائل تاريخى هر مقطع ، كتاب شناخته شده و مرجعى از همان مقطع را انتخاب كرده است . به طور مثال در بازگويى وقايع دوران شاه عباس ، خود را از